Nadczynność tarczycy to stan, w którym gruczoł tarczowy wytwarza nadmierne ilości hormonów: tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny (T3). Ich nadmiar prowadzi do przyspieszenia procesów metabolicznych i wzmożonej aktywności niemal wszystkich układów organizmu, co manifestuje się szeregiem charakterystycznych objawów. Schorzenie to występuje pięciokrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn i może rozwinąć się w dowolnym wieku.
Objawy nadczynności tarczycy są bezpośrednią konsekwencją przyspieszonego tempa procesów metabolicznych w organizmie:
Sercowo-naczyniowe:
Neurologiczne i psychiczne:
Metaboliczne:
Wygląd zewnętrzny:
Choroba Gravesa-Basedowa – stanowi najczęstszą przyczynę nadczynności tarczycy, odpowiadając za około 70–80% wszystkich przypadków. Jest to schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy wytwarza przeciwciała stymulujące tarczycę do wzmożonej produkcji hormonów. Charakterystycznym objawem tej choroby jest wytrzeszcz oczu.
Wole guzowate toksyczne – w tym przypadku przyczyną są guzki rozwijające się w tarczycy, które produkują hormony w sposób autonomiczny, niezależny od mechanizmów regulacyjnych organizmu. Jest to częstsza przyczyna nadczynności tarczycy u osób starszych.
Gruczolak toksyczny – to pojedynczy guzek tarczycy, który samodzielnie i w sposób niekontrolowany wytwarza hormony tarczycowe.
Inne przyczyny: Do pozostałych przyczyn nadczynności tarczycy zalicza się stany zapalne tarczycy (na przykład faza nadczynności w chorobie Hashimoto), nadmierne spożycie jodu w diecie lub jego obecność w niektórych lekach (jak amiodaron), a także zbyt duże dawki egzogennych hormonów tarczycy.
W przypadku podejrzenia nadczynności tarczycy przeprowadza się następujące badania diagnostyczne:
Leczenie nadczynności tarczycy jest dobierane indywidualnie, w zależności od zdiagnozowanej przyczyny, stopnia nasilenia objawów klinicznych oraz wieku pacjenta:
Tyreostatyki, takie jak tiamazol czy propylotiouracyl, to preparaty farmakologiczne, których działanie polega na hamowaniu syntezy hormonów tarczycy. Są one stosowane zarówno jako terapia wstępna, jak i leczenie długoterminowe. W trakcie ich przyjmowania niezbędna jest regularna kontrola morfologii krwi ze względu na ryzyko wystąpienia agranulocytozy.
Leki z grupy beta-blokerów są wykorzystywane w leczeniu wspomagającym, szczególnie na początku terapii. Ich zadaniem jest łagodzenie objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak tachykardia czy kołatanie serca, a także redukcja drżenia rąk.
Terapia jodem radioaktywnym (131I) polega na zniszczeniu części komórek tarczycy, co w konsekwencji trwale obniża produkcję hormonów. Jest to metoda uznana za skuteczną i bezpieczną, stosowana głównie u osób dorosłych. Należy pamiętać, że może ona prowadzić do rozwoju niedoczynności tarczycy, co wymaga późniejszej suplementacji hormonalnej.
Tyreoidektomia, czyli chirurgiczne usunięcie tarczycy, jest wskazana w sytuacjach, gdy występuje duże wole tarczycowe, istnieje podejrzenie nowotworu gruczołu lub inne metody leczenia okazały się nieskuteczne.
Wskazana jest konsultacja z endokrynologiem w następujących sytuacjach:
W Neuromedica zapewniamy kompleksowe konsultacje endokrynologiczne, a także wykonujemy badanie USG tarczycy, które jest kluczowe dla precyzyjnej oceny struktury gruczołu i postawienia trafnej diagnozy.