Układ nerwowy jest wyjątkowo wrażliwy na wahania poziomu glukozy. Neuropatia cukrzycowa dotyka nawet 60% diabetyków.
Cukrzyca jest chorobą, która z upływem lat odciska piętno na niemal każdym układzie w naszym organizmie, jednak to układ nerwowy jest szczególnie wrażliwy na przewlekłe wahania poziomu glukozy. Neuropatia cukrzycowa dotyka nawet do 50–60% osób zmagających się z cukrzycą typu 1 i 2. Jest to proces podstępny, który często rozwija się niezauważalnie przez wiele miesięcy, zanim pacjent odczuje pierwsze dotkliwe symptomy. W Neuromedica Łódź obserwujemy, że dla wielu chorych neuropatia staje się barierą obniżającą jakość życia, utrudniającą poruszanie się i sen. Zrozumienie, w jaki sposób nadmiar cukru uszkadza osłonki mielinowe nerwów oraz naczynia je odżywiające (vasa nervorum), jest kluczowe dla skutecznej profilaktyki i terapii.
Głównym problemem w diagnostyce jest fakt, że uszkodzone nerwy wysyłają do mózgu fałszywe lub zniekształcone sygnały. Pacjenci często nie potrafią precyzyjnie opisać swoich doznań, używając określeń takich jak „chodzenie po wacie", „mrówki pod skórą" czy nagłe ukłucia prądem. Najczęściej proces ten zaczyna się od najdłuższych włókien nerwowych, czyli tych docierających do stóp, co medycznie określamy jako objaw „skarpetek". Wraz z postępem choroby, podobne odczucia mogą pojawić się w dłoniach (objaw „rękawiczek").
W Neuromedica Łódź klasyfikujemy neuropatia diabetyczna objawy na kilka grup, aby lepiej dopasować leczenie:
Mechanizm powstawania uszkodzeń jest dwutorowy. Z jednej strony wysoki poziom glukozy prowadzi do stresu oksydacyjnego i aktywacji szlaków metabolicznych (np. szlaku poliolowego), które są toksyczne dla komórek nerwowych. Z drugiej strony dochodzi do glikacji białek w ścianach małych naczyń krwionośnych, które zaopatrują nerwy w krew. W efekcie nerwy są niedożywione i niedotlenione, co prowadzi do ich stopniowego obumierania. Jako neurolodzy podkreślamy: nawet krótkotrwałe, ale gwałtowne skoki cukru mogą wywoływać przejściowe zaostrzenie bólu neuropatycznego, co pacjenci odczuwają jako nagłe pogorszenie stanu zdrowia. Więcej o mechanizmach uszkodzenia nerwów obwodowych dowiesz się z artykułu o zapaleniu nerwów i neuropatii.
Leczenie neuropatii w Neuromedica Łódź opiera się na trzech filarach: optymalizacji metabolicznej, leczeniu przyczynowym oraz opanowaniu bólu. Najważniejszą informacją dla pacjenta jest to, że utrzymanie stabilnego poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) może nie tylko zatrzymać postęp neuropatii, ale w niektórych przypadkach pozwolić na częściową regenerację włókien nerwowych.
W ramach terapii przyczynowej stosujemy substancje o udowodnionym działaniu neuroprotekcyjnym, takie jak kwas alfa-liponowy (ALA). Jest to silny przeciwutleniacz, który poprawia mikrokrążenie wewnątrznerwowe i neutralizuje wolne rodniki. W Neuromedica prowadzimy również terapie witaminowe, szczególnie witaminami z grupy B (B1, B6, B12), które są niezbędne do odbudowy osłonek mielinowych. Jeśli chodzi o leczenie bólu, klasyczne leki przeciwbólowe (np. paracetamol czy ibuprofen) są zazwyczaj nieskuteczne. Stosujemy nowoczesne leki z grupy przeciwpadaczkowych lub przeciwdepresyjnych, które mają zdolność „wyciszania" nadpobudliwych nerwów, co pozwala pacjentom na powrót do normalnego funkcjonowania i snu.
W diagnostyce neuropatii kluczowe jest badanie przewodnictwa nerwowego (ENG/EMG), które wykonujemy w naszej klinice. Pozwala ono na obiektywną ocenę, jak szybko impulsy elektryczne przemieszczają się wzdłuż nerwów i czy doszło do uszkodzenia aksonów. Oprócz badań, edukujemy pacjentów w zakresie codziennej samokontroli stóp. Ponieważ neuropatia cukrzycowa odbiera zdolność odczuwania bólu, każdy diabetyk musi co wieczór oglądać swoje stopy w poszukiwaniu nawet najmniejszych zaczerwienień. Wczesne wykrycie drobnej rany może uratować pacjenta przed amputacją, która jest najtragiczniejszym skutkiem nieleczonej neuropatii.