Parkinson to więcej niż drżenie dłoni. Wczesne rozpoznanie objawów parkinsonizmu ma kluczowe znaczenie dla sprawności.
Choroba Parkinsona to drugie co do częstości występowania schorzenie neurodegeneracyjne na świecie, zaraz po chorobie Alzheimera. Choć w powszechnej świadomości kojarzy się głównie z drżeniem dłoni u osób starszych, medyczny termin „parkinsonizm" obejmuje znacznie szerszy wachlarz symptomów. W Neuromedica Łódź staramy się uświadamiać pacjentów, że wczesne rozpoznanie objawy parkinsonizmu ma kluczowe znaczenie dla zachowania sprawności na długie lata. Współczesna neurologia dysponuje narzędziami, które pozwalają na skuteczne maskowanie objawów i spowalnianie postępu choroby, pod warunkiem, że leczenie zostanie wdrożone zanim dojdzie do masowej utraty neuronów dopaminergicznych w mózgu.
Podstawą rozpoznania choroby Parkinsona jest obecność tzw. triady parkinsonowskiej, do której zaliczamy spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniową oraz drżenie spoczynkowe. Najważniejszym i niezbędnym do postawienia diagnozy objawem jest bradykinezja, czyli spowolnienie. Pacjenci opisują je jako uczucie „chodzenia w smole" lub ociężałość kończyn. Czynności, które wcześniej były automatyczne, jak zapinanie guzików, krojenie potraw czy mycie zębów, stają się nagle wyzwaniem i zajmują znacznie więcej czasu. Chód traci swoją naturalną płynność, staje się drobnokrokowy, a ręce przestają balansować wzdłuż ciała podczas chodzenia.
Sztywność mięśniowa, kolejny element składowy choroba Parkinsona objawy, często bywa mylnie interpretowana przez pacjentów (a nawet lekarzy innych specjalności) jako ból barku, kręgosłupa czy stawów biodrowych. Jest to jednak sztywność o charakterze neurologicznym, wyczuwalna przez lekarza podczas badania jako stały opór przy poruszaniu kończyną pacjenta (tzw. objaw rury ołowianej lub koła zębatego). Drżenie spoczynkowe, choć najbardziej spektakularne, występuje tylko u około 70% chorych. Co istotne, zazwyczaj zaczyna się ono asymetrycznie – tylko po jednej stronie ciała, co jest bardzo ważną wskazówką diagnostyczną odróżniającą Parkinsona od innych rodzajów drżenia.
Zanim pojawią się pierwsze trudności z chodzeniem czy drżenie, mózg wysyła subtelne sygnały ostrzegawcze, które nazywamy objawami prodromalnymi. W Neuromedica Łódź kładziemy ogromny nacisk na edukację w tym zakresie, ponieważ Parkinson wczesne objawy mogą wyprzedzać typowe problemy ruchowe nawet o dekadę. Ich znajomość pozwala na czujną obserwację pacjenta i szybsze wdrożenie diagnostyki obrazowej, takiej jak badanie DaTSCAN w przypadkach wątpliwych. Do sygnałów, które powinny skłonić do wizyty u neurologa, należą:
Rozpoznanie choroby Parkinsona jest procesem klinicznym, co oznacza, że nie istnieje jeden test z krwi, który potwierdziłby chorobę w 100%. W naszej klinice neurolog przeprowadza szczegółowy test lewodopy – jeśli po podaniu niewielkiej dawki leku objawy motoryczne wyraźnie ustępują, jest to silne potwierdzenie diagnozy. Musimy jednak pamiętać o istnieniu tzw. parkinsonizmów atypowych (np. zanik wieloukładowy MSA czy postępujące porażenie nadjądrowe PSP), które na początku mogą do złudzenia przypominać chorobę Parkinsona, ale wymagają zupełnie innego prowadzenia medycznego i rehabilitacyjnego. U chorych z postępującymi trudnościami poznawczymi wykonujemy też ocenę zaburzeń pamięci, gdyż otępienie jest częstym powikłaniem zaawansowanego parkinsonizmu.
Leczenie w Neuromedica Łódź opieramy na zasadzie „szytego na miarę" doboru farmakoterapii. Nie stosujemy sztywnych schematów, ponieważ każdy pacjent ma inną dynamikę objawów. Wykorzystujemy szeroką gamę leków: od klasycznej lewodopy, przez agonistów dopaminy, aż po inhibitory enzymów MAO-B i COMT. Bardzo ważnym elementem jest również edukacja pacjenta w zakresie diety (podaż białka a wchłanianie leków) oraz stała opieka fizjoterapeutyczna, która zapobiega utrwalaniu się wad postawy i przykurczów. Naszym celem jest nie tylko usunięcie drżenia, ale przede wszystkim zapewnienie pacjentowi jak najdłuższego okresu samodzielności i dobrej jakości życia.
W zaawansowanych stadiach choroby, gdy tradycyjne tabletki przestają działać przewidywalnie (pojawiają się tzw. okresy OFF), Neuromedica wspiera pacjentów w kwalifikacjach do terapii zaawansowanych. Należą do nich pompy z apomorfiną, systemy podawania dojelitowego lewodopy (Duodopa) oraz zabiegi głębokiej stymulacji mózgu (DBS). Dzięki tym metodom pacjenci, którzy wcześniej byli unieruchomieni, mogą ponownie cieszyć się aktywnością fizyczną i społeczną.