Asymetria twarzy budzi lęk, bo kojarzy się z udarem. Często to porażenie Bella — stan odwracalny, gdy leczenie wdroży się szybko.
Nagłe wystąpienie asymetrii twarzy to sytuacja, która budzi ogromny lęk i zazwyczaj kojarzy się z udarem mózgu. Jednak w wielu przypadkach przyczyną jest porażenie Bella, czyli idiopatyczne uszkodzenie nerwu twarzowego (nervus facialis). W Neuromedica Łódź często przyjmujemy pacjentów, którzy obudzili się rano z opadniętym kącikiem ust i niemożnością domknięcia oka. Choć widok ten jest dramatyczny, porażenie Bella jest zazwyczaj stanem odwracalnym, o ile pomoc zostanie udzielona szybko. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie, że nerw twarzowy przechodzi przez bardzo wąski kanał kostny w czaszce – gdy dochodzi do jego obrzęku, nerw zostaje „zakleszczony" i przestaje przewodzić impulsy do mięśni mimicznych.
Nerw twarzowy, czyli siódmy nerw czaszkowy, odpowiada za niemal całą ekspresję naszej twarzy: mruganie, uśmiechanie się, marszczenie czoła czy nadymanie policzków. Dodatkowo unerwia on niektóre gruczoły łzowe i ślinowe oraz odpowiada za czucie smaku na przedniej części języka. Gdy dochodzi do stanu zapalnego, te wszystkie funkcje ulegają zakłóceniu. Dokładna przyczyna porażenia typu Bella nie jest do końca poznana, ale większość dowodów wskazuje na reaktywację wirusa opryszczki (HSV) lub inne infekcje wirusowe, które wywołują obrzęk nerwu.
W Neuromedica Łódź zwracamy uwagę, że istnieją również inne czynniki mogące prowadzić do niedowładu twarzy. Może to być wynik boreliozy (często porażenie jest wówczas obustronne), powikłanie zapalenia ucha środkowego lub wynik urazu mechanicznego. Często pacjenci łączą wystąpienie objawów z tzw. przewianiem lub ekspozycją na klimatyzację – zimno nie jest bezpośrednią przyczyną, ale może powodować skurcz naczyń i lokalne osłabienie odporności, co sprzyja uaktywnieniu wirusów. Bez względu na przyczynę, czas od wystąpienia pierwszych objawów do włączenia leczenia sterydami jest najważniejszym czynnikiem rokowniczym.
Najważniejszym zadaniem neurologa jest szybkie wykluczenie udaru mózgu. Choć oba stany objawiają się asymetrią twarzy, mechanizm ich powstawania jest zupełnie inny. W porażeniu Bella uszkodzony jest nerw obwodowy (już po wyjściu z pnia mózgu), natomiast w udarze problem leży w korze mózgowej. Ta subtelna różnica ma kluczowe znaczenie dla objawów, które możemy zaobserwować gołym okiem.
Poniżej przedstawiamy kluczowe różnice, które analizujemy w Neuromedica:
Podstawą leczenia w naszej klinice jest szybka terapia glikokortykosteroidami, które mają za zadanie jak najszybciej zmniejszyć obrzęk nerwu w kanale kostnym. Najlepsze efekty uzyskujemy, gdy leczenie zostanie wdrożone w ciągu pierwszych 72 godzin od zauważenia objawów. Dodatkowo często stosujemy leki przeciwwirusowe, jeśli podejrzewamy etiologię opryszczkową. Niezwykle ważnym aspektem jest ochrona oka – ponieważ pacjent nie mruga, rogówka jest narażona na owrzodzenia. Zalecamy stosowanie gęstych żeli nawilżających w dzień oraz zaklejanie oka specjalnym opatrunkiem na noc.
Kolejnym etapem jest rehabilitacja. W Neuromedica Łódź współpracujemy z fizjoterapeutami, którzy prowadzą terapię mięśni mimicznych. Stosujemy techniki manualne, masaż funkcyjny oraz biofeedback, aby pomóc pacjentowi odzyskać kontrolę nad ruchami twarzy. Bardzo ważne jest, aby nie stosować agresywnej elektrostymulacji w fazie ostrej, gdyż może to prowadzić do powstania tzw. synkinez – nieprawidłowych współruchów (np. mruganie okiem przy uśmiechu). Większość pacjentów (ok. 80%) odzyskuje pełną sprawność w ciągu 3 do 6 miesięcy, jednak u części mogą pozostać niewielkie ślady asymetrii, które wymagają dalszej pracy fizjoterapeutycznej.
W przypadkach, gdy poprawa nie następuje w oczekiwanym tempie, w Neuromedica wykonujemy badanie elektroneurograficzne (ENG). Pozwala ono na precyzyjną ocenę stopnia uszkodzenia aksonów w nerwie twarzowym. Na podstawie wyniku badania możemy prognozować szanse na całkowite wyleczenie oraz dostosować intensywność rehabilitacji. Nowoczesna neurologia daje nam narzędzia, by nie tylko leczyć objawy, ale monitorować proces regeneracji nerwu na każdym jego etapie, dając pacjentowi pewność, że proces zdrowienia przebiega prawidłowo.