Arytmia serca: co to jest, objawy i leczenie

Objawy arytmii

Objawy arytmii serca są ściśle powiązane z typem zaburzenia rytmu i charakteryzują się dużą różnorodnością:

• Kołatanie serca — subiektywne odczucie szybkiego, silnego, nieregularnego lub „przeskakującego" bicia serca.
• Tachykardia — przyspieszony rytm serca, przekraczający 100 uderzeń na minutę w spoczynku.
• Bradykardia — zwolnione bicie serca (poniżej 60 uderzeń na minutę), często połączone z uczuciem zmęczenia i zawrotami głowy.
• Nieregularny rytm — charakterystyczny objaw dla migotania przedsionków.
• Zawroty głowy lub omdlenie — mogą wystąpić w arytmiach prowadzących do znaczącego zmniejszenia rzutu serca.
• Duszność oraz uczucie ucisku w klatce piersiowej.
• Ogólne osłabienie i zmęczenie.

Warto pamiętać, że niektóre arytmie przebiegają bezobjawowo i są diagnozowane przypadkowo, na przykład podczas rutynowego badania EKG.

Rodzaje arytmii serca

Według miejsca powstawania:

Arytmie nadkomorowe (ich źródło znajduje się w przedsionkach lub w węźle przedsionkowo-komorowym):

• Migotanie przedsionków — to najczęściej występująca arytmia u osób dorosłych, charakteryzująca się nieregularnym i często szybkim rytmem.
• Trzepotanie przedsionków.
• Tachykardia nadkomorowa (SVT) — objawia się nagłymi, napadowymi epizodami szybkiego, lecz regularnego bicia serca.
• Zespół WPW (spowodowany obecnością dodatkowego szlaku przewodzenia).

Arytmie komorowe (powstające w komorach serca):

• Dodatkowe pobudzenia komorowe (ekstrasystolia) — są dość powszechne i zazwyczaj mają łagodny charakter.
• Tachykardia komorowa — jest stanem potencjalnie groźnym i wymaga pilnego leczenia.
• Migotanie komór — stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i konieczna jest natychmiastowa defibrylacja.

Według częstości rytmu:

• Tachyarytmie — charakteryzują się rytmem serca przekraczającym 100 uderzeń na minutę.
• Bradyarytmie — to zaburzenia, w których rytm serca spada poniżej 60 uderzeń na minutę (np. bloki przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego).

Przyczyny arytmii

Arytmia serca może mieć różnorodne podłoże, wynikające zarówno z chorób serca, jak i czynników pozasercowych:

Choroby serca:

• choroba wieńcowa oraz przebyty zawał serca
• niewydolność serca
• kardiomiopatie
• wady zastawkowe serca
• wrodzone wady serca

Czynniki pozasercowe:

• nadczynność tarczycy
• zaburzenia elektrolitowe, takie jak niedobór potasu, magnezu czy wapnia
• nadmierne spożycie alkoholu, kofeiny lub używanie substancji psychoaktywnych
• przyjmowanie niektórych leków (np. digoksyny, leków antyarytmicznych, sympatykomimetyków)
• przewlekły stres, niedobór snu
• stany zapalne, np. zapalenie mięśnia sercowego
• bezdech senny

Diagnostyka arytmii

EKG (elektrokardiogram) — stanowi podstawowe narzędzie diagnostyczne. Rejestruje aktywność elektryczną serca w danym momencie i jest kluczowe do rozpoznania rodzaju arytmii, o ile wystąpi ona w trakcie zapisu.

Holter EKG — to długoterminowe monitorowanie rytmu serca przez 24, 48 godziny lub dłużej, odbywające się w warunkach codziennej aktywności pacjenta. Jest to badanie niezastąpione w diagnostyce arytmii o charakterze napadowym.

Echokardiografia — pozwala na szczegółową ocenę budowy i funkcji serca, umożliwiając wykrycie strukturalnych chorób serca, które często są przyczyną arytmii.

Test wysiłkowy — służy do oceny, jak rytm serca zachowuje się pod wpływem wysiłku fizycznego.

Badanie elektrofizjologiczne (EPS) — to inwazyjne badanie serca, które precyzyjnie lokalizuje źródło arytmii oraz pozwala ocenić możliwość i celowość przeprowadzenia ablacji.

Badania laboratoryjne — obejmują analizę poziomu elektrolitów, TSH, morfologię krwi oraz markery sercowe, pomagając w identyfikacji potencjalnych przyczyn arytmii.

Leczenie arytmii serca

Leczenie arytmii jest zawsze procesem indywidualnym, dostosowanym do konkretnego rodzaju zaburzenia, jego przyczyny oraz potencjalnego ryzyka powikłań:

Farmakoterapia

Leki antyarytmiczne (takie jak beta-blokery, blokery kanałów wapniowych, amiodaron czy flekainid) stosuje się w celu regulacji rytmu serca lub zapobiegania nawrotom arytmii.

Ablacja przezskórna

Ablacja katetrowa to procedura, która polega na precyzyjnym zniszczeniu (za pomocą energii o częstotliwości radiowej lub krioenergii) obszaru serca będącego źródłem arytmii. Elektrody są wprowadzane do serca przez żyły. Metoda ta wykazuje wysoką skuteczność (powyżej 90%) w leczeniu tachykardii nadkomorowej (SVT) oraz w procedurze izolacji żył płucnych w przypadku migotania przedsionków.

Wszczepienie urządzenia

• Rozrusznik serca (stymulator) — jest implantowany w przypadku bradykardii oraz bloków przewodzenia.
• ICD (implantowany kardiowerter-defibrylator) — urządzenie to wykrywa i automatycznie przerywa groźne arytmie komorowe.
• CRT (terapia resynchronizująca) — stosowana w leczeniu arytmii występujących w przebiegu niewydolności serca.

Kardiowersja elektryczna

Kardiowersja elektryczna polega na zastosowaniu zsynchronizowanego wyładowania elektrycznego w celu przywrócenia prawidłowego rytmu serca. Jest to metoda stosowana przede wszystkim w leczeniu migotania lub trzepotania przedsionków.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Natychmiast wezwij pogotowie (112), jeśli zaobserwujesz następujące objawy:

• odczuwasz szybkie, nieregularne bicie serca, któremu towarzyszy duszność lub ból w klatce piersiowej.
• doszło do omdlenia lub utraty przytomności.
• masz wrażenie, że serce „staje".

Skonsultuj się z kardiologiem, gdy:

• regularnie odczuwasz kołatania serca lub niepokojące „przeskoki".
• w Twojej rodzinie występowały przypadki nagłych zgonów sercowych.
• wynik badania EKG wykazał pewne nieprawidłowości.

W Neuromedica oferujemy wykonanie badań EKG i holter EKG, a także konsultacje kardiologiczne. Te kompleksowe usługi pozwalają na precyzyjną diagnozę rodzaju arytmii serca i wdrożenie optymalnego planu leczenia.