Zakrzepica to proces polegający na tworzeniu się skrzeplin, nazywanych również zakrzepami, wewnątrz naczyń krwionośnych – zarówno w żyłach, jak i tętnicach. Prowadzi to do ich zwężenia lub całkowitego zablokowania przepływu krwi. Najczęściej występującą i zarazem najgroźniejszą postacią kliniczną jest zakrzepica żył głębokich (ZŻG), która dotyka przede wszystkim kończyn dolnych. Jej poważnym powikłaniem jest zatorowość płucna, stan bezpośredniego zagrożenia życia. Zakrzepica to schorzenie o znacznym zasięgu – w Europie każdego roku diagnozuje się ją u około 1-2 na 1000 osób. Ryzyko zachorowania istotnie wzrasta wraz z wiekiem oraz w obecności czynników predysponujących.
Objawy zakrzepicy żył głębokich często bywają niecharakterystyczne, a w niektórych przypadkach (nawet do 50%) mogą być całkowicie nieobecne. Do najczęściej obserwowanych należą:
Kiedy fragment skrzepliny oderwie się i zablokuje naczynia płucne, dochodzi do zatorowości płucnej – stanu bezpośrednio zagrażającego życiu. Jej objawy obejmują:
Nagła duszność połączona z bólem w klatce piersiowej stanowi sygnał alarmowy i wymaga natychmiastowego wezwania pogotowia ratunkowego (numer 112).
Ta forma zakrzepicy jest znacznie mniej niebezpieczna. Charakteryzuje się występowaniem bolesnego, wyczuwalnego pod skórą twardego pasma wzdłuż przebiegu żyły, któremu towarzyszy zaczerwienienie i miejscowe ocieplenie skóry.
Rozwój zakrzepicy jest wynikiem zaburzenia równowagi pomiędzy procesami krzepnięcia krwi a działaniem układu fibrynolitycznego, który odpowiada za rozpuszczanie skrzeplin. Zgodnie z triadą Virchowa, wyróżnia się trzy główne mechanizmy przyczyniające się do jej powstania:
Do kluczowych czynników ryzyka należą:
W przypadku podejrzenia zakrzepicy żył głębokich stosuje się następujące metody diagnostyczne:
Głównymi celami leczenia zakrzepicy są: powstrzymanie rozprzestrzeniania się zakrzepu, zapobieganie wystąpieniu zatorowości płucnej oraz minimalizowanie ryzyka nawrotów choroby.
Stanowi ona filar terapii. Leki przeciwzakrzepowe mają za zadanie zahamować dalsze powiększanie się skrzepliny oraz wspomóc naturalny układ fibrynolityczny organizmu w jej stopniowym rozpuszczaniu. Stosuje się:
Standardowy czas leczenia wynosi zazwyczaj minimum 3 miesiące. W przypadku nawracającej zakrzepicy lub obecności utrzymujących się czynników ryzyka terapia może być przedłużona lub prowadzona bezterminowo.
W sytuacjach ciężkiej zatorowości płucnej, zwłaszcza gdy towarzyszy jej niestabilność hemodynamiczna, stosuje się leki trombolityczne (takie jak streptokinaza czy alteplaza). Mają one za zadanie szybko rozpuścić istniejącą skrzeplinę.
Ich zastosowanie ma kluczowe znaczenie w redukcji ryzyka rozwoju zespołu pozakrzepowego, który objawia się przewlekłymi obrzękami i owrzodzeniami skóry, będącymi konsekwencją przebytej zakrzepicy.
Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia zakrzepicy, zaleca się:
Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem lub udać na izbę przyjęć, jeśli zaobserwujesz następujące objawy:
W Neuromedica zapewniamy kompleksowe konsultacje z zakresu angiologii i diagnostyki naczyniowej. W naszej ofercie znajduje się między innymi badanie USG Doppler żył kończyn dolnych, które jest kluczowe dla prawidłowego rozpoznania zakrzepicy żył głębokich.