Migotanie przedsionków: co to jest, objawy i leczenie

Objawy migotania przedsionków

Wielu pacjentów z migotaniem przedsionków nie odczuwa żadnych dolegliwości, a arytmia jest wówczas wykrywana przypadkowo, na przykład podczas rutynowego badania EKG. U innych osób objawy mogą być jednak wyraźnie odczuwalne:

• Kołatanie serca — charakteryzujące się nieregularnym, szybkim biciem serca, często opisywane jako „trzepotanie" w klatce piersiowej.
• Duszność — szczególnie zauważalna podczas wysiłku fizycznego.
• Zmęczenie i osłabienie — wynikające z mniej efektywnej pracy serca.
• Zawroty głowy lub wrażenie „pustki w głowie".
• Ból lub dyskomfort w klatce piersiowej.
• Omdlenie lub stany przedomdleniowe (choć występują rzadziej).

Możesz samodzielnie sprawdzić regularność bicia serca, mierząc puls na nadgarstku. Jeśli wyczuwasz nieregularny rytm, zaleca się konsultację z lekarzem.

Rodzaje migotania przedsionków

Wyróżnia się kilka typów migotania przedsionków, klasyfikowanych ze względu na czas trwania i reakcję na leczenie:

• Napadowe — charakteryzuje się epizodami trwającymi do siedmiu dni, które ustępują samoistnie.
• Przetrwałe — utrzymuje się przez ponad siedem dni i zazwyczaj wymaga interwencji medycznej w celu przywrócenia prawidłowego rytmu zatokowego.
• Długotrwałe przetrwałe — to forma arytmii, która trwa nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jeden rok.
• Utrwalone — w tym przypadku przywrócenie rytmu zatokowego nie jest już możliwe, bądź też pacjent wraz z lekarzem podejmują decyzję o skupieniu się na kontroli częstości rytmu serca.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Migotanie przedsionków może rozwijać się w wyniku istniejących chorób serca, jak również pod wpływem czynników pozasercowych.

Sercowe:

• Nadciśnienie tętnicze, które jest uznawane za najczęstszą przyczynę.
• Choroba wieńcowa oraz przebyty zawał serca.
• Wady zastawkowe, ze szczególnym uwzględnieniem wady zastawki mitralnej.
• Niewydolność serca.
• Kardiomiopatie.

Pozasercowe:

• Nadczynność tarczycy.
• Nadużywanie alkoholu, często określane jako holiday heart syndrome.
• Przewlekłe choroby płuc.
• Otyłość i bezdech senny.
• Różnego rodzaju infekcje oraz przebyte operacje.

Dlaczego migotanie przedsionków jest groźne?

Największym zagrożeniem, jakie niesie ze sobą migotanie przedsionków, jest udar mózgu. W trakcie tej arytmii, krew w lewym przedsionku serca może ulegać zastojowi, co sprzyja tworzeniu się skrzeplin. Fragmenty tych skrzeplin mogą następnie oderwać się i wraz z krwiobiegiem dotrzeć do mózgu, wywołując udar. U osób cierpiących na migotanie przedsionków ryzyko wystąpienia udaru jest aż pięciokrotnie wyższe niż w ogólnej populacji.

Z tego powodu, niezwykle istotnym elementem terapii jest profilaktyka przeciwzakrzepowa.

Diagnostyka

Rozpoznanie migotania przedsionków opiera się na szeregu badań:

• EKG — jest to podstawowe badanie diagnostyczne. W czasie napadu arytmii uwidacznia charakterystyczny obraz braku załamków P oraz nieregularny rytm komór.
• Holter EKG — polega na monitorowaniu aktywności elektrycznej serca przez 24 do 48 godzin. Jest to badanie niezbędne w przypadku podejrzenia napadowego migotania przedsionków.
• Echokardiografia — umożliwia szczegółową ocenę struktury i funkcji serca, a także pozwala na wykrycie ewentualnych skrzeplin w przedsionku.
• Badania laboratoryjne — obejmują oznaczenie poziomu TSH, morfologię krwi, ocenę elektrolitów oraz funkcji nerek, co pozwala zidentyfikować potencjalne przyczyny lub czynniki ryzyka.

Leczenie migotania przedsionków

Leczenie migotania przedsionków koncentruje się na osiągnięciu trzech kluczowych celów: kontroli rytmu lub częstości pracy serca, prewencji udaru mózgu oraz terapii chorób podstawowych, które przyczyniają się do arytmii.

Kontrola częstości rytmu

W celu spowolnienia częstości rytmu komór do bezpiecznego zakresu (60–100 uderzeń na minutę w spoczynku) stosuje się leki takie jak beta-blokery, blokery kanałów wapniowych lub digoksyna.

Przywrócenie rytmu zatokowego (kardiowersja)

Przywrócenie prawidłowego rytmu zatokowego może odbywać się na kilka sposobów:

• Kardiowersja elektryczna — polega na zastosowaniu zsynchronizowanego wyładowania elektrycznego, przeprowadzanego pod krótkotrwałym znieczuleniem.
• Kardiowersja farmakologiczna — wykorzystuje leki antyarytmiczne, takie jak amiodaron czy flekainid, w celu przywrócenia prawidłowego rytmu.
• Ablacja — jest to zabieg polegający na izolacji żył płucnych, które często stanowią źródło impulsów wywołujących AF. Metoda ta jest szczególnie rekomendowana u młodszych pacjentów.

Profilaktyka przeciwzakrzepowa

W celu zredukowania ryzyka udaru mózgu stosuje się doustne antykoagulanty. Do tej grupy należą nowoczesne leki (NOAC), takie jak apiksaban, rywaroksaban, dabigatran, a także warfaryna. Decyzja o wdrożeniu leczenia przeciwzakrzepowego jest podejmowana na podstawie oceny ryzyka, z wykorzystaniem skali CHA₂DS₂-VASc.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe (numer 112), jeśli nieregularnemu biciu serca towarzyszą następujące, niepokojące objawy:

• Nagły, silny ból w klatce piersiowej.
• Duszność występująca w spoczynku.
• Omdlenie.
• Nagłe osłabienie lub drętwienie jednej połowy ciała (co może wskazywać na objawy udaru).

W pozostałych sytuacjach, gdy zauważasz niepokojące objawy, zaleca się konsultację z kardiologiem. W placówce Neuromedica oferujemy wykonanie badań takich jak EKG i holter EKG, a także prowadzimy kompleksowe konsultacje kardiologiczne, które umożliwiają szybką i precyzyjną diagnostykę oraz wdrożenie odpowiedniego planu leczenia.